het energiesysteem van de toekomst
‘We moeten bouwen, bouwen, bouwen, samen met onze partners’
De energietransitie dendert door en het Nederlandse elektriciteitsnet piept en kraakt. Han Slootweg, directeur Operaties (COO) bij Enexis Groep, weet als geen ander dat versnelling noodzakelijk is. “Ons belangrijkste antwoord op de huidige uitdagingen is bouwen, bouwen, bouwen,” zegt hij beslist. “En dat kunnen we alleen als we intensief samenwerken met onze partners in de aannemerij, leveranciers en overheden.”
Han Slootweg werkt al ruim twintig jaar bij Enexis en kent het bedrijf van binnenuit. Sinds anderhalf jaar leidt hij de operaties, waar duizenden medewerkers, van monteurs tot engineers, dagelijks werken aan het elektriciteits- en gasnet en het contact onderhouden met de zakelijke en particuliere klanten van Enexis. Daarbij speelt klantverantwoordelijkheid een grote rol.
“We moeten blijven groeien, goed vooruit plannen en onze mensen opleiden, zodat we klanten nu en in de toekomst goed kunnen helpen. Onze operatie telt ruim vijfduizend collega’s, waarvan er vierduizend direct in en aan de netten werken,” vertelt Han. “Dat doen we samen met onze partners, zoals A.Hak. Samen zorgen we ervoor dat klanten op ons kunnen rekenen.”
Enexis werkt aan het energiesysteem van de toekomst. Binnen die bredere ambitie richt Han zich de komende jaren met de operatie vooral op drie speerpunten: opschalen, plannen en opleiden. “De vraag naar transportcapaciteit groeit explosief. We moeten meer kabels leggen, meer stations bouwen en meer klanten aansluiten, terwijl mensen, materialen en ruimte schaars zijn. Daarom is goed plannen essentieel. En met zoveel nieuwe mensen moeten we effectiever opleiden, zodat ze snel verantwoord productief kunnen zijn, liefst samen met onze partners.”
Slimme oplossingen en samenwerking
Een groot deel van de versnelling zit volgens Han Slootweg in slimmer samenwerken. “Ik ga regelmatig op werkbezoek. Wat ik daar zie, is dat we samen met partners steeds creatiever worden. Een mooi voorbeeld: we onderzoeken met aannemers of we infrastructuur niet onder het trottoir, maar iets verder in de rijbaan kunnen leggen. Daar is meer ruimte en minder kans op schade aan andere kabels en leidingen, waardoor wij kunnen versnellen. Gemeenten spelen daarin ook een sleutelrol. Als zij meebewegen, kunnen we echt stappen zetten.”
Slimme oplossingen en samenwerking
Ook Project North Water in Groningen laat zien wat samenwerking kan opleveren. Enexis, A.Hak en North Water trokken gezamenlijk op bij de aanleg van een nieuwe industriewaterleiding. “Door slim te combineren konden we in het tracé van North Water elf kabelbundels meeleggen,” vertelt Slootweg trots. “Zo besparen we veel tijd, geld en overlast voor de omgeving. Een sprekend voorbeeld van wat we bedoelen met versnellen door samenwerking.”
Prefab en modulariteit
Versnelling betekent niet alleen harder werken, maar ook slimmer bouwen. Enexis experimenteert daarom met gestandaardiseerde prefab transformatorstations. “Vroeger waren dat allemaal maatwerkprojecten die zomaar anderhalf jaar duurden. Nu plaatsen we prefab betonnen ruimtes waar we de schakelinstallatie van bovenaf inhijsen, waarna het dak erop gaat. Daarmee reduceren we de doorlooptijd tot ongeveer drie maanden. Deze aanpak is een must om op te schalen naar tientallen van dit soort stations per jaar.” Een andere ontwikkeling is de overstap naar 20.000 volt-netten in plaats van de traditionele 10.000 volt. “Dat verdubbelt de transportcapaciteit zonder dat het heel veel duurder wordt,” zegt Slootweg. “Als we vandaag opnieuw mogen beginnen, zouden we denk ik overal met 20 kV werken. Dat is letterlijk twee keer zoveel netcapaciteit voor hetzelfde geld.”
Project North Water
In Groningen hebben Enexis, A.Hak en het Waterbedrijf Groningen gewerkt aan de aanleg van een nieuwe industriewaterleiding. Door alert te handelen kon Enexis ‘meespringen’ op het tien kilometer lange traject, wat tijd, kosten en overlast bespaarde. Op één tracé zijn elf kabelbundels tegelijk getrokken, met een succesvolle boring onder het Eemskanaal en een soepel verloop dankzij goed bodemonderzoek en gezamenlijke voorbereiding. Een bewijs dat samenwerking loont.
Toekomstbeeld
Belemmeringen en beleid
Toch zijn er nog obstakels die de versnelling vertragen. “De stikstofregelgeving is daar één van. Onze projecten stoten tijdelijk een beetje stikstof uit tijdens de bouw, maar besparen daarna juist enorm veel doordat mensen elektrische auto’s opladen of warmtepompen gebruiken die geen stikstof uitstoten. We pleiten ervoor om dit issue op systeemniveau te bekijken, in plaats van per project.” Daarnaast zouden gestandaardiseerde grondprijzen en meerjarige masterplannen met gemeenten volgens hem veel tijd kunnen besparen. “Het is efficiënter om de hele puzzel samen te bekijken dan telkens één puzzelstukje. Gelukkig zijn er gemeenten die daar al goed in meedenken. Wij hopen dat andere volgen.”
Vooruitkijken
Over de toekomst is Slootweg optimistisch. “We lossen de huidige netcongestie op, maar wel op een netbeheerderstermijn.” zegt Han overtuigd. “Dat betekent dat het rond 2030 echt beter wordt. Het wordt opgelost, maar niet van vandaag op morgen.” Wat hem daarbij drijft, is het maatschappelijk belang van zijn werk. “We bouwen aan de ruggengraat van de energietransitie. Versnellen zorgt ervoor dat bedrijven kunnen uitbreiden en verduurzamen, dat mensen hun auto kunnen laden en dat Nederland letterlijk in beweging blijft. Dat geeft energie, in alle betekenissen van het woord.”